Wanneer een vrouw zwangerschaps hoge bloeddruk, pre-eclampsie of het HELLP syndroom krijgt gebeurt er erg veel met haar en rondom haar. 

Om een indruk te geven wat er allemaal kan gebeuren, geven we hier een korte beschrijving van de gevolgen van het hebben van pre-eclampsie voor de moeder. 

Het is belangrijk te weten dat de typische klachten en complicaties van pre-eclampsie niet bij iedereen zullen optreden en dat naast de genoemde klachten ook andere symptomen kunnen voorkomen die hier niet zijn beschreven. 

Klachten en verschijnselen tijdens pre-eclampsie 

Klachten na pre-eclampsie 

Psychische problemen tijdens en na pre-eclampsie 

Pre-eclampsie treedt meestal pas op na de 24e week van de zwangerschap, hoewel in uitzonderingsgevallen ook wel eens eerder. Het is niet ongewoon dat de klachten pas na de bevalling ontstaan. Zelfs bij vrouwen die voor de bevalling helemaal nergens last van hadden, kunnen na de bevalling zeer ernstige klachten ontstaan waardoor ze alsnog ernstig ziek worden. In het algemeen stelt men dat 48 tot 72 uur na de bevalling de kans op het ontstaan van pre-eclampsie, HELLP syndroom en eclampsie is verdwenen. 

De klachten die optreden zijn wisselend. Sommige vrouwen merken er weinig van. Weer andere hebben juist veel klachten. Klachten die horen bij pre-eclampsie zijn hoofdpijn, misselijkheid, vlekjes zien, wazig zien, tintelingen, een pijnlijk gespannen gevoel boven in de buik en het opzwellen van vingers, enkels en andere delen van het lichaam door het vasthouden van vocht. Bij ernstige vromen van pre-eclampsie en HELLP syndroom kunnen stuipen (eclampsie) bij moeder optreden. 

De klachten worden meestal veroorzaakt doordat organen als gevolg van pre-eclampsie niet goed meer functioneren. Zo komen bijvoorbeeld de vochtophopingen tot stand doordat bloedvaten meer doorlaatbaar (poreus) worden waardoor meer vocht uit de bloedvaten kan weglekken en zich ophoopt in de weefsel van bijvoorbeeld de enkels, vingers of het gezicht.
Niet elke vrouw heeft dezelfde klachten. Vooral als er klachten optreden die niet duidelijk bij pre-eclampsie horen, kan het voorkomen dat men in eerste aan een andere aandoening denkt.

Omdat ook de bloedvaten van de nieren poreuzer zijn geworden kan eiwit weglekken naar de urine. Bij laboratorium onderzoek van de urine zal men dan ook eiwit aantreffen. Daarnaast kunnen op het bloed testen worden uitgevoerd waardoor het minder goed functioneren van nieren en lever kan worden aangetoond. Deze laboratorium testen zullen dan ook vaak worden uitgevoerd bij vrouwen met pre-eclampsie om na te gaan hoe ziek zij zijn. Bij pre-eclampsie is er een kans
dat de bloedstolling extra wordt geactiveerd. Ook dit laatste is in het bloed terug te vinden. 
Een ander gevolg van preeclampsie is dat de moederkoek minder goed doorbloed wordt, waardoor de baby minder voedingsstoffen en zuurstof krijgt. Als gevolg hiervan zal de baby minder vaak en minder heftig gaan bewegen. Een zwangere vrouw zal dit merken. Elke baby heeft zijn eigen manier van bewegen en niet elke baby zal even vaak bewegen. Ook de plaats van de moederkoek zal een invloed hebben op hoe goed de moeder de baby kan voelen bewegen. De meeste zwangere vrouwen weten hoe hun baby beweegt en als dit patroon verandert is dat een reden voor ongerustheid. Hoewel de baby ook gewoon kan slapen, is een ongewone verandering van de bewegingen toch een verschijnsel dat serieus genomen moet worden. Bij twijfel is het daarom aan te raden om contact op te nemen met uw verloskundige, huisarts of gynaecoloog.

Want als een vrouw pre-eclampsie heeft kan dit verschijnsel van minder bewegen door de baby een teken van een dreigend tekort aan zuurstof zijn. 

Een zeldzame maar gevaarlijke complicatie van pre-eclampsie kan het loslaten van de moederkoek zijn. Als dit optreedt wordt de zuurstof voorziening van de baby acuut bedreigd en kan het overlijden van de baby dreigen. Bij zo'n loslating treden soms, maar lang niet altijd, de volgende klachten op: vaginaal bloedverlies, buikpijn, heftige weeën of harde buiken die snel achter elkaar optreden of zelfs helemaal niet stoppen (de buik kan dan als een plank aanvoelen). Soms wordt dit vooraf gegaan door een periode waarin de vrouw de baby niet of veel minder voelt bewegen. Omdat een loslating van de moederkoek een zeer bedreigende situatie is, is het raadzaam zijn om bij het optreden van deze verschijnselen contact op te nemen met uw verloskundige, huisarts of gynaecoloog. 

De meeste klachten die door pre-eclampsie worden veroorzaakt verdwijnen na de bevalling weer, hoewel het soms tot een jaar kan duren voordat men zich weer helemaal fit voelt. Meestal houdt men aan pre-eclampsie geen blijvende schade over aan nieren, lever of andere organen. 

Meestal houdt een vrouw die pre-eclampsie heeft gehad, hier geen blijvende lichamelijke schade aan over. Zo zullen nieren en lever meestal na enige tijd weer normaal gaan werken. Hoewel soms na weken tot maanden nog lichte afwijkingen kunnen worden gevonden bij laboratorium onderzoek. Slechts in zeer zeldzame gevallen van heel ernstig verlopende pre-eclampsie houdt een vrouw blijvende problemen over. Maar dit is meer uitzondering dan regel. 

Wel is het zo dat na een pre-eclampsie de vrouw heel lang klachten kan blijven houden. Dit heeft te maken met het lichaam, dat na ernstig ziek te zijn geweest weer moet herstellen. Veel vrouwen met een ernstige pre-eclampsie bevallen d.m.v. een keizersnede en ook dit is van invloed op de lichamelijke toestand. Maar anderzijds spelen ook niet lichamelijke zaken een belangrijke rol. 

Veel moeders (en dus ook vaders) na pre-eclampsie hebben namelijk een kind gekregen dat  gedurende lange tijd (weken tot maanden) in de couveuse zal verblijven. Tijdens die couveuse periode zullen er met de baby vaak grotere en kleinere problemen zijn van medische, sociale en praktische aard. Al deze problemen komen nog eens bovenop de toch al matige lichamelijke toestand. Het is daarom niet vreemd, dat een moeder deze zware last niet zomaar kan dragen en zich dus gedurende langere tijd niet fit zal voelen. 

Naast de moeders die de problemen hebben met een vaak te vroeg en te klein geboren kind zijn er ook moeders die helemaal geen kind meer hebben. Want bij pre-eclampsie komt het helaas voor dat een baby in de buik of na de bevalling komt te overlijden. Het verdriet en de verwerking van dit verdriet is ook een zware belasting voor moeder (en vader). 

Al deze factoren kunnen er toe lijden dat men tot lang na de bevalling, soms tot die jaar na dato, allerlei klachten zal blijven houden die kunnen variëren van moeheid, lusteloosheid, duizeligheid, concentratieverlies en een verminderd geheugen maar ook andere vormen kunnen aannemen. 

Belangrijk is in te zien dat deze klachten vrijwel nooit zuiver lichamelijk of zuiver psychisch zijn maar meestal een combinatie van de hierboven beschreven factoren en uiteindelijk, zij het soms pas na jaren, weer verdwijnen.

Het doormaken van pre-eclampsie heeft vaak tot gevolg dat er allerlei psychische problemen ontstaan. Naast de lichamelijke klachten en problemen vormen de psychische kanten een groot probleem. 

Veel van deze psychische klachten komen voort uit angst en onzekerheid. Angst voor de gezondheid van moeder en kind. Zelfs angst dat moeder en kind de ziekte niet zullen overleven komen regelmatig voor. Gezien de ernstige vormen die pre-eclampsie kan aannemen, is het niet vreemd dat deze angsten ontstaan. In veel gevallen zal deze angst nog versterkt worden doordat er veel onzekerheid is over de eigen toestand. Veel vrouwen merken namelijk pas als ze het aan den  lijve ondervinden, wat pre-eclampsie is. Vooraf weten veel vrouwen en hun partners nauwelijks wat pre-eclampsie is. 

Ze komen dan in een periode waarin ze toch al ernstig ziek zijn, in een medische molen terecht. Hierbij kan van het ene op het andere moment, soms in vliegende spoed, allerlei ingrijpen nodig zijn. De a.s. moeder en haar partner hebben vaak nauwelijks de tijd en de informatie gekregen om te kunnen beseffen, wat er allemaal gebeurt. Hierdoor ontstaat naast angst en onzekerheid heel vaak een gevoel van machteloosheid en compleet overgeleverd en afhankelijk te zijn van het medische circuit. 

Maar ook na de bevalling spelen psychische problemen vaak een grote rol. Want ook dan spelen zaken als angst voor toekomstige zwangerschappen, de gezondheid van de baby en angst voor het wellicht opnieuw verliezen van een baby in een volgende zwangerschap, een belangrijke rol. Omdat op veel vragen, ook van de behandelaars, geen duidelijk antwoord kan worden verkregen, ontstaat ook onzekerheid en machteloosheid. 

Na de bevalling is de zorg voor de baby ook vaak in praktische zin heel groot. Heen en weer reizen naar het ziekenhuis, waar de baby in de couveuse ligt is vaak heel vermoeiend voor de moeder die net pre-eclampsie heeft gehad. Maar ook later zullen de kinderen die te vroeg zijn geboren of veel te licht waren bij de geboorte, vaker hulp van artsen nodig hebben. Zodat in het dagelijks leven veel aandacht naar het kind gaat en de moeder nauwelijks tijd voor zichzelf en haar partner over heeft. 

Het is eigenlijk helemaal niet vreemd te noemen, dat al het bovenstaande, bij een vooraf meestal volstrekt gezonde vrouw, spanningen en psychische problemen kan veroorzaken. 

Desondanks vinden veel vrouwen weinig begrip voor hun klachten, waardoor zij in hun omgeving en op het werk (dat ze vaak pas na lange tijd weer kunnen hervatten) problemen ondervinden. 

Op dit moment loop binnen onze werkgroep een onderzoek  naar deze psychische problemen en o.a. hoe de begeleiding in het ziekenhuis en de reacties van de omgeving hierbij een rol bij speelt. 

De eerste resultaten van dit onderzoek suggereren dat vrouwen, en deels ook hun partners, die pre-eclampsie of een vroeggeboorte hebben doorgemaakt duidelijk vaker te maken hebben met aandoeningen zoals het post-traumatisch stress syndroom en depressieve klachten. Aangezien dit onderzoek nog niet voltooid is zullen wij U ook in de toekomst via deze web-site op de hoogte houden van nieuwe resultaten.