Onderwerpen op deze pagina: 

De enige behandeling waarbij de oorzaak van pre-eclampsie wordt aangepakt is het verwijderen van de moederkoek uit het lichaam. Want als de moederkoek uit het lichaam is, is de bron, die de verschijnselen van pre-eclampsie veroorzaakt, ook verdwenen. Het verwijderen van de moederkoek kan niet zonder dat de baby geboren wordt. 

Vaak is de enige behandelings mogelijkheid het beëindigen van de zwangerschap. Dit kan bijvoorbeeld door inleiding met prostaglandine gel en/of een infuus met een weeën opwekkend middel of door een keizersnede. Wanneer pre-eclampsie heel vroeg in de zwangerschap optreedt, bijvoorbeeld voor de 28ste week, is zo'n kunstmatig opgewekte vroeggeboorte zeker niet zonder risico's voor de baby. Maar het langer verblijven in de baarmoeder kan ook problemen opleveren voor de baby, vanwege een mogelijk zuurstoftekort en een langdurend tekort aan
voedingsstoffen. Ook kan het voorkomen dat er een gezondheidsrisico voor de moeder is, waarbij haar behandeling niet altijd in het belang van het kind hoeft te zijn. De beslissing die moet worden genomen berust dus vaak op tegenstrijdige belangen. Want wat het beste is voor de baby is weer niet altijd goed voor de moeder en omgekeerd. Daarom zal het wel of niet kiezen voor beëindigen van de zwangerschap veelal afhangen van het antwoord op vragen zoals:

Hoe ver is de zwangerschap gevorderd?

Hoe ziek is de moeder?

Hoe zwaar wordt de baby geschat?

Hoe is de gezondheid van de baby?

Wat is het risico voor moeder bij doorgaan van de zwangerschap.?

Wat is het risico voor de baby als die nu geboren wordt?

Wat is het risico voor de baby als die nu niet geboren wordt ?

Wat kunnen er nog voor aan andere maatregelen worden getroffen om de risico's voor moeder en kind zo
klein mogelijk te maken? 

Het afwegen van deze vragen is een moeilijk proces dat voor ieder persoon en in iedere zwangerschap weer anders is. Heel vaak worden deze vragen door verschillende artsen samen opgelost. Vaak gebeurt dit in een team van gynaecologen (perinatologen) en kinderartsen (neonatologen) en andere specialisten zoals internist en anaesthesioloog.

De hoge bloeddruk die bij pre-eclampsie optreedt kan/moet in een aantal gevallen worden behandeld met medicijnen die als tablet of via een infuus worden toegediend. Hiermee wordt wel iets gedaan aan het verschijnsel hoge bloeddruk maar wordt de oorzaak van de ziekte (pre-eclampsie) niet bestreden. 

Bij de vraag of de hoge bloeddruk wel of niet behandeld moet worden, zijn de volgende zaken van belang: 

Een veel te hoge bloeddruk kan gevaarlijk zijn voor de moeder. 

Door de bloeddruk te veel te verlagen kan de moederkoek minder goed doorbloed raken, wat weer gevaar kan opleveren voor de baby (zuurstof tekort). 

De geneesmiddelen om te bloeddruk te verlagen hebben allen een andere manier van werken en die werking is vaak weer afhankelijk van de manier van toedienen. 

De hoeveelheid (dosering) van de geneesmiddelen die gegeven wordt is in elk geval weer anders. 

Veel geneesmiddelen (dus ook bloeddrukmiddelen) mogen in de zwangerschap niet worden gegeven, omdat ze een ongunstig effect op het ongeboren kind kunnen hebben .

Geneesmiddelen die gegeven kunnen worden bij hoge bloeddruk in de zwangerschap zijn:

Aldomet® (methyldopa)

Adalat® (nifedipine)

Trandate® (labetolol) 

Kentensin® (ketanserine)

Nepresol® (dihydralazine) 

Ketensin® (ketanserin) 

Het gebruik van geneesmiddelen in de zwangerschap is niet zonder risico. Ga daarom nooit zelf experimenteren maar vraag uw gynaecoloog om advies.
 

Bij pre-eclampsie kunnen veel klachten optreden: hoofdpijn, tintelingen in handen en vingers, vochtophoping (oedeem), misselijkheid en overgeven, wazig zien, sterretjes of lichtflitsen zien, buikpijn met name boven in de buik juist onder de ribben, een bandgevoel waarbij het lijkt of een strakke band om de buik word aangetrokken. Dit rijtje is een opsomming van de typische klachten bij pre-eclampsie, maar daarnaast kunnen er ook andere klachten optreden die voor ieder anders kunnen zijn. Soms zijn deze klachten in vlagen aanwezig waarna ze weer voor korte of langere tijd verdwijnen. Vaak treden ze op tijdens de zwangerschap. Maar ook na de bevalling kunnen er nog klachten optreden bij een vrouw, die voordien geen klachten had. 

De ernst van deze klachten lijkt meestal toe te nemen met de ernst van de ziekte. D.w.z. hoe zieker de vrouw is hoe meer en hoe heftiger haar klachten zullen zijn. Maar dat hoeft niet. Er zijn namelijk ook vrouwen met nauwelijks klachten, die toch een ernstige vorm van het HELLP syndroom hebben. 

Sommige van deze klachten zijn wel te verlichten. Maar echt helemaal verdwijnen tijdens de zwangerschap doen ze meestal niet. Belangrijk is wel om te onthouden, dat met behandeling van deze klachten nog niets wordt gedaan aan de oorzaak van de pre-eclampsie. Natuurlijk is het wel zo dat een pijnvrije situatie, indirect ook van voordeel is voor het kind, omdat er bij de moeder dan minder stresshormonen in het bloed zijn. 

Het gebruik van geneesmiddelen in de zwangerschap om de klachten te laten verminderen is vaak wel mogelijk maar niet altijd zonder risico. Ga daarom nooit zelf experimenteren maar vraag uw verloskundige, huisarts of gynaecoloog om advies. 

In die gevallen waar pre-eclampsie vroeg in de zwangerschap ernstige vormen aanneemt zal nogal eens besloten worden om de zwangerschap te beëindigen. In veel gevallen is dit ver voor de uitgerekende datum. De baby wordt dan dus te vroeg geboren. Daardoor zijn veel organen van de baby nog niet rijp. Dit is in het bijzonder het geval voor de longen, hersenen en darmen. Deze onrijpe organen zijn minder goed in staat om hun functie te vervullen. Dit kan voor de baby allerlei problemen veroorzaken.

Door het geven van corticosteroïden aan de moeder, kan de rijpheid van de longen van de baby worden bevorderd. Dit geneesmiddel lijkt op een hormoon dat de baby zelf ook maakt. Hierdoor is de kans groter dat de baby na de geboorte zelfstandig kan ademen. Want vaak kunnen te vroeg geboren baby's door onvoldoende longrijpheid niet goed zelf ademen. Is dat het geval dan moet de baby kunstmatig beademd worden en waadoor weer andere problemen ontstaan. Het toedienen van deze middelen ter bevordering van de longrijpheid kunnen daardoor een belangrijke verbetering van de kansen van de te vroeg geboren baby betekenen. Indien deze medicijnen 48 uur voor de geboorte van het kind hebben kunnen inwerken dan is het gunstig effect op de longrijpheid vaak al voldoende. Maar zelfs als deze injectie 12 uur voor de bevalling worden
gegeven is er al een gunstig effect voor de baby mogelijk. 

Op dit ogenblik vindt er onderzoek plaats naar de vraag hoe vaak deze injecties toegediend moeten worden. Omdat deze onderzoeksresultaten nu nog niet voorhanden zijn, is het nog onduidelijk hoe lang en hoe vaak deze behandeling moet worden herhaald voor het beste resultaat. 

Bij ernstige vormen van pre-eclampsie kan de ziekte overgaan in eclampsie. Bij deze aandoeningen krijgt de vrouw stuipen zoals ook bij epilepsie voorkomen. Deze stuipen kunnen levensbedreigend zijn voor zowel moeder als kind. Daar waar een goede kwaliteit en bereikbaarheid van de gezondheidszorg voorhanden is, komt eclampsie niet vaak voor.

Tekenen dat een vrouw stuipen kan krijgen zijn bijvoorbeeld: veel klachten hebben, heftige reacties op het opwekken van reflexen (zoals kniepees reflex), sterk oplopende bloeddruk en ernstige afwijkingen bij laboratorium onderzoek. In het algemeen kan men stellen dat deze stuipen vrijwel alleen optreden bij de ernstige vormen van pre-eclampsie. 

Om deze stuipen te voorkomen kunnen geneesmiddelen worden toegediend die het doorgeven van prikkels van en naar de hersenen dempen. Meestal gebeurt dit met een infuus waarbij continu kleine hoeveelheden van het geneesmiddel in de bloedbaan worden gebracht. Het geneesmiddel, dat voor dit doel gebruikt wordt is meestal magnesiumsulfaat. De toediening kan gevaarlijk zijn als het risico van overdosering niet goed bewaakt wordt. Bijwerkingen van een te hoge dosis is een remming van de ademhaling, dubbelzien, sufheid en slikklachten. In het verleden werd vaak valium® gegeven. Dit medicament is veilig en effectief, maar er zijn meer bijwerkingen zoals sufheid en slaperigheid . Een ander nadeel van valium is, dat er in ernstige mate sprake kan zijn van geheugenverlies tijdens de behandeling. Dit lijkt op zich niet zo erg, omdat de situatie waarin men verkeert verre van prettig is en men dit wellicht graag zou willen vergeten. Echter dit ontbrekende geheugen kan later aanleiding geven tot psychische klachten. 

Omdat het optreden van stuipen erg gevaarlijk kan zijn voor zowel moeder als kind is een behandeling, bij voorkeur met magnesiumsulfaat, ondanks de bijwerkingen in bepaalde gevallen toch noodzakelijk. 

Wanneer een zwangere vrouw toch stuipen krijgt moeten deze geneesmiddelen liefst zo snel mogelijk alsnog, of soms in een hogere dosering gegeven worden om de aanval te laten stoppen en om herhaling te voorkomen.
Tijdens de aanval van stuipen zelf is het vaak moeilijk om injecties of een infuus te geven omdat een vrouw die stuipen heeft, wilde, niet gecontroleerde, bewegingen maakt. In dit soort gevallen wordt in de acute fase soms een geneesmiddel als zetpil toegediend.